Eurobank: Η Ελλάδα κεντρικός κόμβος στον ενεργειακό μετασχηματισμό της Ευρώπης
Η Ελλάδα ανεβαίνει επίπεδο στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης. Η νέα συμφωνία LNG και η ενεργή θέση της σε κρίσιμες αποφάσεις της ΕΕ την αναδεικνύουν σε βασικό κόμβο ασφάλειας και σταθερότητας.
Μετά τη νέα μακροπρόθεσμη συμφωνία για προμήθεια LNG προς Ρουμανία και Ουκρανία, μέσω Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου, η Ελλάδα παύει να είναι «διέλευση» και εξελίσσεται σε πραγματικό παίκτη στον μεταβαλλόμενο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης. Αυτό είναι το συμπέρασμα της Eurobank, η οποία βλέπει πίσω από τη συμφωνία κάτι βαθύτερο από μια απλή εμπορική πράξη: μια γεωπολιτική τοποθέτηση που αλλάζει ισορροπίες.
Η Ελλάδα στο τραπέζι των αποφάσεων
Η έκθεση της Eurobankδείχνει πως η Αθήνα δεν κινείται μόνο σε επίπεδο υποδομών και ενεργειακής θωράκισης, αλλά κερδίζει χώρο και στον πυρήνα των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Πρόσφατο παράδειγμα και καθοριστικό η ελληνική παρέμβαση που «ξεκλείδωσε» την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Το Συμβούλιο της ΕΕ υιοθέτησε την ελληνική πρόταση, μεταφέροντας την ευθύνη απόδειξης μη ρωσικής προέλευσης στους ίδιους τους εξαγωγείς και όχι στους εισαγωγείς στα κράτη-μέλη. Ένα τεχνικό αλλά ουσιαστικό σημείο, που σφραγίζει τον ρόλο της Ελλάδας στον νέο ευρωπαϊκό ενεργειακό κανόνα.
Η συμφωνία LNG που αλλάζει τα δεδομένα
Ο άξονας Atlantic–See LNG Trade – Venture Global ανοίγει έναν νέο κύκλο. Η ποσότητα των 0,5 mtpa LNG (0,7 bcm) δεν ανατρέπει την ελληνική αγορά — καλύπτει μόλις το 10–12% της ζήτησης — όμως η σημασία της είναι αλλού: Το φορτίο αυτό θα ανεβαίνει βόρεια, μέσω Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου, προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία. Η Ελλάδα αποκτά ρόλο «κόμβου» που ενώνει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη με σταθερές αμερικανικές ροές φυσικού αερίου καθώς η ΕΕ επιχειρεί τη μεγάλη έξοδο από το ρωσικό ενεργειακό σύστημα.
Οι βιομηχανίες και η ηλεκτροπαραγωγή της χώρας — Metlen, ΔΕΗ και άλλοι μεγάλοι παίκτες — κερδίζουν από τη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Παράλληλα, η συμφωνία ενισχύει την οικονομική βιωσιμότητα των νέων ελληνικών υποδομών LNG: Αλεξανδρούπολη, Κόρινθος, Βόλος.
Γιατί όλα ξεκινούν το 2030
Το χρονικό ορόσημο δεν είναι τυχαίο. Τα νέα έργα υγροποίησης στις ΗΠΑ ολοκληρώνονται την περίοδο 2029–2030. Τότε θα είναι έτοιμο και το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού ενεργειακού παζλ: FSRU, αγωγοί, αναβαθμίσεις στον Κάθετο Διάδρομο, νέες διαδρομές που ζητούν έγκριση.
Η Ελλάδα θα βρίσκεται ακριβώς στο σωστό σημείο όταν η Ευρώπη φτάσει στην τελική φάση απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο.
Όροι τιμολόγησης και το τέλος της «φθηνής» Ρωσίας
Αν και οι λεπτομέρειες τιμολόγησης μένουν κλειστές, η Eurobank εκτιμά ότι το συμβόλαιο θα είναι συνδεδεμένο με τον δείκτη Henry Hub — με τιμές €28–35/MWh, αντίστοιχες των ευρωπαϊκών spot. Το ρωσικό αέριο κάποτε έφτανε στην Ευρώπη στα €20–25/MWh. Αυτό όμως ανήκει στο παρελθόν: η πολιτική αποδοχή του έχει εξαφανιστεί. Το παιχνίδι πλέον παίζεται στη γεωπολιτική ασφάλεια, όχι στο κόστος.
Η συμφωνία με την Ουκρανία και ο νέος «Διάδρομος Ασφάλειας»
Παράλληλα, για την περίοδο 2026–2029 ετοιμάζονται ενδιάμεσες συμφωνίες. Ήδη η ΔΕΠΑ και η ουκρανική Naftogaz υπέγραψαν δήλωση προθέσεων για προμήθεια φυσικού αερίου τον χειμώνα 2025–2026. Το πλάνο φέρει την υπογραφή Μητσοτάκη και Ζελένσκι και στηρίζεται στη συνεργασία πέντε χωρών–TSOs, που συγκροτούν τον ενεργειακό διάδρομο Route 1.
Η Ευρώπη αλλάζει κανόνες. Και η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο.
Η ΕΕ αποφασίζει τον οριστικό τερματισμό της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια. Το 2021 εισήγαγε 150 bcm ρωσικού αερίου. Το 2024, μόλις 52 bcm — αλλά ακόμη 14% του συνολικού της μείγματος. Με τη νέα νομοθεσία, από 1/1/2026 σταματά κάθε εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου (με μεταβατικές εξαιρέσεις μέχρι τέλη 2027). Και η Ελλάδα έχει βάλει τη σφραγίδα της σε αυτό τον μηχανισμό.
Οι υπεράκτιες έρευνες που «ανάβουν» τη Μεσόγειο
Το ενεργειακό αφήγημα δεν σταματά στο LNG. Η Ελλάδα επιταχύνει και την υπεράκτια έρευνα υδρογονανθράκων . ExxonMobil στο Block 2, Chevron–Helleniq Energy νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης — συμφωνίες που ανοίγουν νέο γεωπολιτικό τοπίο. Ιδιαίτερα το «South of Crete 2», που ακουμπά περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου, αποτελεί κίνηση υψηλού συμβολισμού: με την παρουσία της Chevron και την έγκριση των ΗΠΑ, η Ελλάδα ενισχύει de facto τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Οι χρόνοι παραγωγής είναι μακροί — 5 έως 12 χρόνια. Όμως συμπίπτουν ιδανικά με την περίοδο που η Ευρώπη θα έχει κλείσει οριστικά την πόρτα στο ρωσικό φυσικό αέριο.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα δεν είναι πλέον ο «διάδρομος». Είναι ο κόμβος, το φίλτρο, ο ρυθμιστής.
Με τις νέες συμφωνίες LNG, τον αναβαθμισμένο ρόλο στις ευρωπαϊκές αποφάσεις και τις υπεράκτιες ενεργειακές επενδύσεις, η χώρα μετατρέπεται σε έναν από τους πιο κρίσιμους κρίκους της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης στην εποχή μετά τη Ρωσία.
